Git là một phần không thể thiếu trong công việc hằng ngày của mình. Ngay từ lúc bắt đầu, mình đã chọn dùng Git command line thay vì các tool UI hay tích hợp trong IDE.

Lý do thì rất đơn giản: lúc đó thấy… ngầu 😄

Git command line có khó không?

Thật lòng mà nói: không khó như bạn nghĩ đâu.

Một trong những lý do khiến Git trông có vẻ khó là vì nhiều người học lệnh trước, rồi mới cố hiểu nó đang làm gì. Trong khi thực tế, chỉ cần nắm được 3 phase (giai đoạn) chính của Git, bạn sẽ thấy mọi thứ trở nên rất logic.

Lúc mới nhìn vào terminal, ai cũng có cảm giác hơi “ngợp” một chút. Nhưng sau một thời gian ngắn làm quen, mình nhận ra là chỉ cần nhớ một vài lệnh cơ bản là đủ dùng trong hầu hết tình huống rồi.

Không cần học hết, không cần thuộc lòng cả đống command.

Bắt đầu như thế nào cho dễ?

1. Hiểu sơ cách Git hoạt động

Bạn không cần phải hiểu quá sâu hay học thuộc định nghĩa, chỉ cần hình dung đơn giản: code của bạn nằm trên máy (local) và trên server (remote), bạn làm việc trên các “nhánh” (branch) riêng, khi xong thì đưa code lên lại server; đồng thời, Git hoạt động theo 3 + 1 phase chính gồm Working Directory (nơi bạn đang code và thay đổi file), Staging Area (nơi bạn chọn những thay đổi với git add), và Repository (nơi lưu lịch sử với git commit), toàn bộ flow cơ bản sẽ là Working Directory → Staging Area → Repository → Remote — chỉ cần nắm được bức tranh tổng thể như vậy là đủ để bắt đầu rồi.

Hầu hết mọi thao tác Git đều xoay quanh flow này:

Working Directory → Staging Area → Repository → Remote

Tương ứng với:

git add .
git commit -m "message"
git push

2. Làm quen với một vài lệnh chính

Đây là những lệnh mình dùng gần như mỗi ngày:

git status
git switch
git add
git commit
git push
git pull

Ngoài ra, khi quen hơn một chút, bạn có thể dùng thêm:

git merge
git rebase
git stash
git mergetool/git difftool

Thực tế là chỉ cần từng này thôi là bạn đã làm việc được rồi.

3. Nghĩ theo cách “mình muốn làm gì?”

Thay vì cố nhớ lệnh, bạn chỉ cần nghĩ:

“Mình đang muốn làm gì?”

Dựa trên yêu cầu đó, bạn sẽ dần hình dung ra những bước nhỏ, rồi dần dần bạn sẽ quen với cách chuyển những bước nhỏ đó thành command.

Ví dụ:

👉 Muốn chuyển sang branch khác:

git status // kiểm tra trạng thái hiện tại
git switch master // chuyển sang nhánh master
git pull // sync remote master với local master

👉 Muốn tạo branch mới và đẩy lên:

git status  // kiểm tra trạng thái hiện tại
git switch -c my-branch  // tạo 1 nhánh mới ở local và chuyển qua nhánh đó
git push -u origin head  // đẩy nhánh hiện tại lên remote với cùng tên

👉 Muốn lưu lại thay đổi và push code:

git status // kiểm tra trạng thái hiện tại
git add . // đẩy tất cả file vào staging phase
git commit -m "update something" // lưu tất cả file đang có trong staging phase lên git
git push // đẩy nhánh hiện tại lên remote

Ban đầu có thể bạn sẽ phải nhìn lại command vài lần, nhưng sau một thời gian thì mọi thứ sẽ thành phản xạ.

Git command line không hề “cao siêu” như vẻ ngoài của nó. Bạn không cần học nhiều, cũng không cần giỏi ngay từ đầu.

Chỉ cần:

• Hiểu sơ cách nó hoạt động
• Dùng vài lệnh cơ bản mỗi ngày
• Và kiên nhẫn một chút

Là bạn sẽ quen rất nhanh thôi.

Chúc bạn sớm thấy Git command line… ngầu giống mình ngày xưa 😄